HAMBURGER TARİHİ
- Ayşe Cemre Uz
- 26 May 2018
- 2 dakikada okunur
Bugün size hamburgerin tarihinden bahsetmek istiyorum çünkü hamburger gençlerin hatta artık yetişkinlerin bile favori fast food yiyeceği. Ne kadar fast food'un zararlı olduğunu bilsek bile yemeyi seviyoruz. Bazı kişiler -ben dahil- hamburgerin tarihini bilmediği için kafalarından atıp tutuyorlar. Bu yazacağım yazıyı bir hamburger yapan yerde okumuştum. Genelde bir ortamda insanlar, duvara asılmış, küçük yazılmış şeyleri okumazlar ama benim dikkatimi çektiği için okuyorum ve bazı şeyler hakkında bilgi sahibi oluyorum. Bence siz de okumalısınız. Neyse asıl konuya geçiyorum.
'Ham' kelimesinin İngilizce'deki anlamı 'domuzun bacağının üstü kısmından tuzlanarak ve kurutularak yapılan yemek' demektir. Öyleyse hamburger domus etinden yapıldığı için mi bu adı almıştır?
Kesinlikle hayır! Hamburgerin tarihi Orta Asya'ya, Tatar diye bilinen Türk toplumlarına kadar uzanır. O zamanlar savaşçı Tatar atlıları çiğ et yiyorlardı. Zamanla bu eti eyerlerinin altına koyduklarında, uzun seferlerde atın hareketleri sonucunda bu etin bir şekilde az da olsa piştiğini ve daha kolay çiğnenebilir hale geldiğini keşfettiler.
Yıllar geçtikçe, Asya steplerindeki uzun seferlerinin sonunda bu eti eyerin altından çıkarttıklarında ona tuz, biber ve soğan da ilave ettiler ve sonunda bugünkü bilinen 'Tatar Bifteği' ortaya çıktı.
Almanya'nın Hamburg şehrinden bir tüccar, ticaret amacı ile gittiği Orta Asya'da 19. yüzyılın ortalarında Tatar Bifteği'ni görür ve Almanya'ya getirerek Hamburg Bifteği olarak sunar. Daha sonraları bir aşçı bu eti kızartarak servise sunar ve ona 'Hamburg'a ait' anlamında hamburger adını verir.
Hamburger Almanya'yı iki yolla terk eder. Yine 19. yüzyılda bir fizikçi ve aynı zamanda yemek geliştirme uzmanı olan Dr. J. H. Salisbury hamburgeri İngiltere'ye getirir.
Salisbury sağlıklı bir yaşam için günde üç kere, önceden sıcak su ile yıkanmış biftek yenilmesi gerektiğine inanıyordu. Bu şekilde hazırlanan hamburgere İngiltere'de 'Salisbury Bifteği' adı verildi.
Diğer yolla ise, 19.yüzyılın sonlarında Alman göçmenleri ile Amerika'ya gitti. Hamburger etinden yapılan köftelerin ismi burada hamburger olarak yerleşti. Yani tarihinin hiçbir safhasında hamburgerin içinde domuz eti olmadı. Gerisin geriye Türkiye'ye döndüğünde ise tarihinin atalarımıza dayandığını bilmeyenler geleneksel damak tadımıza uygun olmadığını ileri sürdüler. Bu arada belirtelim ki, Birinci Dünya Savaşı sonrasında ABD'de İngilizce'deki Alman kökenli kelimeleri ayıklamak için yapılan çalışmada, hamburgerin ismi de 'Salisbury Bifteği' olarak değiştirilmeye çalışıldı ama tutmadı.

Comments